VITAMINLER DIYET ZAYIFLAMA PROF DR METIN OZATA

PROF. Dr. METIN OZATA

Endokrinoloji, Metabolizma ve Guatr Uzmani

Ahmet Mithat Efendi caddesi No: 12/3

kalamis-istanbul

Tel: 0 216 3486519

VITAMIN KULLANIMI RASTGELE OLMAMALIDIR

Ulkemizde ve dunyada son yillarda vitamin ve mineral ilaclari yani sira besin destegi urunleri tuketiminde buyuk bir artis vardir. Bu ilaclarin ve urunlerin kullaniminin bilincsizce yapildigi ve bazi kisilerde yan etkiler yaptigi bilinen bir gercektir. Ozellikle bitkisel olarak tanimlanan ve dogal oldugu iddia edilen besin destekleri recetesiz satildigi icin satin almak veya ulasmak kolaydir. Halbuki bu urunlerin de bir doktorun gozetiminde kullanilmasi gerekir. Ozellkle hastaligi olan ve ilac kullanan kisilerin bu tur bitkisel-herbal urunler kullanirken daha cok dikkatli olmalari gerekmektedir. Bu urunlerin hastalik tedavisi icin kullanilamayacagi dsadece destek urunleri oldugu veya tamamlayici olduklari unutulmamalidir. Ilaclari birakip sadece bu tur bitkisel besin destekleri urunleriyle tedavi olmayi dusunmek kadar yanlis bir sey olamaz.

VITAMIN NEDIR?

Vitaminler, vucudumuzdaki bircok metabolik olayin gerceklesmesinde onemli gorevleri olan maddelerdir. Vucudumuz vitaminleri kendisi yapamadigindan gidalarla almak zorundayiz.
Vitaminler, vucudumuzda gorev yapan enzim adi verilen proteinlerin yapisina girerek biyolojik olaylarin duzenlenmesini saglar. Vitaminler olmadan vucuttaki bir cok faaliyet baslatilamaz ve surdurulemez.

Vitaminleri yeterli almanin en iyi yolu dengeli beslenmek ve farkli gidalari yemektir. Farkli gida yemek cesitli vitaminleri ve mineralleri almamaiz acisindan cok onemlidir. Bu sekilde beslenen bir kisinin ilave vitamin-mineral almasina gerek kalmaz. Bazi durumlarda ise ilave vitamin ilaci almak gerekebilir. Ancak yuksek dozda alinan bazi vitaminler vucudumuzda birikerek zararli olur. Bu nedenle vitaminler gelisiguzel kullanilacak ilaclar degildir.

PROF DR METIN OZATA NIN YAZDIGI VITAMIN KITABINI OKUYUNUZ, GURER YAYINLARI, 2008

YAGDA VE SUDA ERIYEN VITAMINLER

Yagda Eriyen ve Suda Eriyen Vitaminler:
Vitamin ve minerallerin cogu ince bagirsaklarin ust kismindan emilir. B12 vitamini ve magnezyum ise ince bagirsagin ileum ve jejunum kismindan emilir.
Vitaminler, yagda cozunen ve suda cozunen vitaminler olmak uzere 2 gruba ayrilir. A,D,E ve K vitaminleri yagda cozunurler. Yagda cozunen vitaminlerin emilimi icin bagirsaklarda safra keseinden gelen safraya ihtiyac vardir. Yagda eriyen vitaminler kanda yagla birlikte dolasir ve yag hucrelerinde depolanirlar. Yani yagda cozunen A, D, E ve K vitaminlerinin fazlasi vucutta birikir ve fazlasi atilmaz.

B vitaminleri ve C vitamini gibi suda çözünen vitaminler vücudumuzda kolayca emilir. Yağda eriyen vitaminlerin aksine suda eriyen vitaminler bağırsaklardan emilmesi için safra asitine ihtiyaç duymazlar. Vücudumuz suda eriyen vitaminleri (ADEK vitaminleri dışındaki bütün vitaminler) idrarla atılırlar yani vücutta birikmezler.

VITAMIN KULLANMA ONERISI

Vitamin Kullanım Önerileri aşağıdaki gibidir:

Folik asit vitamini: Gebelik döneminde her gün 400 mikrogram alınmalıdır. Bebekte sakatlık gelişmesini önler.
Midesinde atrofik gastrit isimli bir hastalığı olanlarda B12 vitamini desteği gerekebilir. 50 yaşından büyüklerin % 10-30’unda B12 vitamini eksikliği olabilir. Bu kişilerin B12 vitamini alması gerekir.
Kalsiyum: 9-18 yaş arası 1300 mg/gün

19-50 yaş arası 1000 mg/gün

51 yaş üzeri 1200 mg/gün alınmalıdır.

Yaşlılarda ve kadınlarda menopoz sonrası D vitamini alınmalıdır.
Vejetaryenler (et yemeyen, sadece sebze ve meyve yiyenler): B12, D vitamini ve kalsiyum almalıdır.
Gebelikte demir ilavesi gerekir.

ILAVE VITAMIN ALMASI GEREKENLER

İlave vitamin alınması gereken durumlar aşağıda verilmiştir:

65 yaşın üzerindeki kişiler, B6, B12, folik asit vitamini ve D vitamini almalıdır.
Menopozdaki kadınlar ilave kalsiyum ve D vitamini almalıdır.
Yeterince yemek yiyemeyen kişiler ilave vitamin almalıdırlar
Düşük kalorili diyet yaparken (günlük 1200 kalorinin altında diyet yaparken) ilave vitamin alınmalıdır.
Sigara içenler, C vitamini, B6 vitamini ve folik asit vitamini almalıdırlar
Aşırı alkol alıyorsanız tiamin vitamini, folik asit vitamini, A vitamini, D vitamini ve B12 vitamini almalısınız
Gebe olanlar kalsiyum, folik asit, biotin ve demir desteği almalıdır.
Bağırsak hastalıkları medeniyle alınan besinlerin bağırsaklardan emiliminin bozukluğu varsa ilave vitamin almak gerekir.
Şeker hastalığınız varsa damar sağlığı için tiamin vitamini alınız
Sık hasta olanlarda bağışıklık sistemi zayıftır ve bunun temelinde vitamin eksikliği olup olmadığı araştırılmalı ve eksik vitaminler verilmelidir.
Yaşlı kişiler eğer yeterince yemek yitemiyorsa, güneş ışığı görmüyorsa, laktoz intoleransı varsa ve mide asit değişikliğine bağlı B12 vitamin emilmesi bozukluğu varsa vitamin alınmalıdır.
Vejeteryan olup tavuk, yumurta yemeyen ve süt ürünü içmeyen veya tüketmeyenlerde B12 vitamin eksikliği olur.
Laktoz intoleransı (süt içince ishal olmak) olanlar veya süt veya süt ürünü sevmeyenler vitamin almalıdır
Kronik hastalığı olup bu nedenle düzenli ilaç kullanan veya ameliyat olanlar
Öğün atalayan ve bunu devamlı yapan kişiler

COGU INSANIN ALMASI GEREKEN VITAMINLER

Çoğu İnsanın Alması Gereken Vitaminler:

Yapılan çalışmalar çoğu insanın günlük beslenmesi ile yeteri kadar folik asit vitamini, B6 vitamini, B12 vitamini, D vitamini ve E vitamini alamadığını göstermiştir. Bu vitaminlerin ilave olarak standart multivitamin ilaçlarla alınması uygundur. Çok fazla vitamin içeren, ‘’mega’’ veya ‘’hiper’’doz denilen vitamin ilaçlarını almaya gerek yoktur. Gebelikte ilk ay mutlaka günlük 400 mikrogram folik asit alınmalıdır. Gebelikte multivitamin de alınabilir. Ancak gebeliğin ilk 3 ayında fazla A vitamini alınması zararlıdır.. Yine gebelikte omega-3 alımının artırılması gerekir.

ASIRI YORGUNLUK VARSA HANGI VITAMIN EKSIKLIGI VARDIR?

Aşırı Yorgunluk Varsa Hangi Vitamin Eksikliği Vardır?

Yorgunluk günlük hayatta çoğumuzun karşılaştığı bir durumdur. Çok çalışmak, uykusuzluk, stres, bazı enfeksiyonlar yorgunluk yapabildiği gibi kansızlık, bazı vitamin ve minerallerin eksikliğinde ve bazı hormonların az salgılanması durumunda yorgunluk ortaya çıkabilir. Yorgunluk eğer devamlı ise demir, B12 vitamini ve magnezyum eksikliği ilk akla gelen vitaminler olmalıdır. Kan şekeri düşüklüğü, tiroit hormonu azlığı ve böbreküstü bezinin az çalışması (kortizol hormonu eksikliği) da yorgunluk yapan diğer nedenlerdir.

MULTIVITAMIN ILAC KULLANIMI

Multivitamin İlaç Kullanımı:

Multivitamin ilaç kullanırken içindeki vitaminlerin oranlarına mutlaka bakmalıdır. Özellikle A vitamini dozu bazen çok yüksek olabilmektedir. İhtiyacınız olan vitaminler neyse ona uygun bir multivitamin almak ve bunu doktorunuza sormak gerekir. Özellikle yaşılılara beyin fonksiyonlarını artırmak için devamlı multivitamin verilmesinin faydalı olmadığı görülmüştür. Yaşlılara folik asit verilmesinin işitme azlığına faydalı olduğunu bildiren çalışmalar vardır.

KAN YAGI YUKSEK ISE DESTEK OLARAK NE ALMALI?

Kan Yağınız Yüksek ve/veya Damar Sertliği Varsa Hangi İlaçları Almalı:

Kan yağlarının yüksekliğinde, koroner arter hastalığında, damar sertliğinde, bacaklardaki damarların hastalığında ve bazı kronik hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde kan damarlarını genişletmeleri ve damar sertliğini önlemeleri nedeniyle aşağıda sıralanan vitaminler ve omega 3 yağ asitleri alınmalıdır:

Folik asit

Vit B12

B6 vitamini

Vitamin C

L-arginin aminoasiti

Omega 3 yağ asitleri

KAN HOMOSISTEIN YUKSEK ISE HANGI VITAMINLERI ALMALI?

Kan Homosisteini Yüksek İse Hangi Vitaminleri Almalı:

Folat eksikliğinde kanda homosistein düzeyleri artar. Damar sertliğine neden olan homosistein artışı B12 vitamini eksikliğinde de görülebilir. B12 yetmezliği bazen gizli olabilir. Bu nedenle folik asit vermeden önce B12 düzeyine bakılmalıdır.

Diğer bir yaklaşım multivitamin verilmesidir.

1 mg folik asit

400 mikrogram B12 vitamini,

10 mg pridoksin (B6 vitamini) homosisteini azaltır ve anjioplasti denen balon ameliyatı sonrası oluşan kalp koroner damarının tekrar tıkanmasını azaltır.

YUKSEK DOZ VITAMIN VE MINERAL ALMANIN ZARARLARI

Yüksek Dozda Vitamin Almanın Zararları:

A vitaminin fazla alınırsa vücutta birikir ve zararlı olur.
B6 vitamini, D vitamini, niasin vitamini, demir ve selenyum minerallerinin fazlası zararlıdır.
D vitamini fazla alınırsa kanda kalsiyum aşırı yükselir ve zararlı olur.
Gebeliğin ilk üç ayında fazla A vitamini alınırsa, çocukta sakatlık yapar.
Yüksek dozda E vitamini almak K vitamininin etkisini bozduğundan Coumadin isimli kanı sulandıran ilaç kullanan kalp hastalarında zararlı olabilir
Çinkonun fazla alınması vücut direncini (bağışıklık sistemini) bozar ve iyi kolesterol olarak bilinen HDL kolesterolü azaltır.
Yüsek dozda multivitamin alan erkeklerde prostat kanser riskinin arttığı saptanmıştır.

VITAMIN KULLANIRKEN NELERE DIKKAT EDILMELI?

Vitamin İlacı Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli?

Vitamin ilaçları kullanırken aşağıdaki hususlara dikkat etmeliyiz:

1- İlacın etiketini ve prospektüsünü okuyunuz: İlacın içinde bulunan maddeleri ve vitaminleri okuyunuz. Vitaminlerin miligram ve ünitelerine dikkat ediniz.

2- Üzerinde ‘’Mega’’ , ‘’Süper’’, ‘’Hiper’’ yazan ürünleri kullanmayınız. Bu ürünlerde aşırı dozda vitamin olabilir.

3- Vitamin ilacının içinde başka ilave maddeler veya kimyasal ürünler olmamasına dikkat ediniz.

4- Son kullanma tarihine dikkat ediniz.

5- İlaçları serin, kuru yerde saklayınız. Nemli ortamda bulundurmayınız.

ENDOKRİNOLOJİ NEDİR?

Endokrinoloji veya kısaca Endokrin Hormon hastalıkları ve tedavisiyle ugrasır. Guatr, tiroid, hashimoto, prolaktin, kemik erimesi, boy kısalığı, tuylenme,polikistik over, obezite, zayiflama, diyet, diyabet-şeker hastalığı, hipofiz hastaliklari, paratiroid, böbreküstü bezi, over (yumurtalık) ve testis hormonları hastalıkları, hormonların azlığı veya fazlalığı , kolesterol ve trigliserid yüksekliği Endokrin uzmanlarınca tedavi edilir.

KILO ALIYORSANIZ VE VEREMIYORSANIZ HORMON BOZUKLUGUNUZ VARDIR

Kilo alan kişilerde altta yatan bir hormon bozuklugu mutlaka vardır. Bunun saptanması için öncelikle hormon analizi yapılması gerekir. Prof Dr Metin Ozata nin analizi ile bu bozukluk saptanıp tedavi olursunuz ve kolay kilo verebilirsiniz.

GUATR TEDAVISI ICIN KIME BASVURMALI

Guatr tedavisini ENDOKRIN UZMANI yapar. Endokrin bilim dali yuksek ihtisastir ve dahiliye ihtisasindan sonra 3 yil daha ihtisas yapilir. Endokrin uzmanlari hormonlar, tiroid, paratiroid, adrenal bez ve diger salgi bezlerinin hastaliklarinin ve ayrica Diyabet (Seker Hastaligi), Obezite (zayiflama) tani ve tedavisini yapar.

NODUL VARSA HEMEN AMELIYAT OLMAYINIZ

Her nodul ameliyat gerektirmez. Nodul tiroid bezindeki anormal olusumlardir. Kanser olup olmadigini anlamak icin mutlaka biyopsi yapilmasi gerekir. Biyopsi bir enjektor ignesiyle yapilir. Korkmaya gerek yoktur. Tiroid igne biyopsisine gore ENDOKRIN UZMANI sizin nasil tedavi olacaginiza karar verir. Biyopsi ile kanser, kanser riski, kanser yonunden riskli bulgu varsa ameliyat olmanizi onerir. Bazi sicak nodullere ise radyoaktif iyod (RAI) tedavisi gerekebilir. Bunu size ENDOKRIN UZMANI anlatacaktir.

HASHIMOTO NEDIR?

Hashimoto hastaligi bagisiklik sitemindeki bir bozukluktan dolayi kanda tiroid bezine ait olan anti-TPO ve anti-Tiroglobulin antikorlarinin artmasi ve bunlarin beze yapisarak tiroid bezini harap etmesi nedeniyle olusan bir hastaliktir. Japon bilim adami Prof. Hashimoto tarafindan kesfedildigi icin adina Hashimoto Hastaligi denmistir. Bu hastalik tiroid hormon azligi yapar, ilacla tedavisi mumkundur. Ancak omur boyu ilac kullanmayi gerektirir. Kadinlarda cok bulunur ve aileseldir. Aileden birinde Hashimoto varsa diger uyelerden biri veya birkacinda da olma ihtimali yuksektir. tedavi icin ENDOKRIN UZMANINA basvurunuz. iyotsuz tuz yiyiniz ve kandaki selenyum duzeyini olcturunuz. Kan selenyumu olcmeden rastgele selenyum almayiniz.

DIYET ILE KILO VEREMIYORSANIZ

Diyet yaptiginiz halde kilo veremiyorsaniz hormonlariniz bozuktur. Bu hormonlar genellikle insulin, tiroid, prolaktin, kortizol hormonlari veya mineral eksiklikleridir. Bu yuzden diyet yapmadan once Obezite ile ugrasan bir Endokrin uzmanina basvurup kilo almanizin nedenlerinin ortaya konmasi gerekir. Diyet yapmakla biraz kilo verseniz bile tekrar hizla kilo alirsiniz

HALSIZ, YORGUN,BITKIN, KILO ALAN, ENERJİ YOKSUNU ISENIZ

Kilonuz var ve halsiz ve yorgun iseniz sizde buyuk olasilikla insulin direnci vardir. insulin hormonu iyi calismayan kisilerde diyet yapsalar dahi kilo verilmez. Bu durumun tedavisi hormon ve seker olcumleri ile saptanip uygun ilac ve beslenme ile tedavi edilmesi gerekir.

ACIKMA ATAKLARI VAR, TATLI KRIZI OLUYORSA KILO VEREMEZSINIZ

Halsizlik, acikma ataklari,tatli istegi kan sekerinin gun icinde oynadigini gosterir. Kandaki insulin hormon bozuklugu nedeniyle olusan bu durum ancak Endokrin uzmaninin tani ve tedavisiyle duzelir. Sekerdeki bu oynaöalr metabolizmanizi yavaslatir ve size kilo verdirmez.

ZAYIFLAMA HAPI, BITKI, SEBZE, MEYVE HAPI YERINE HORMONLARINIZI OLCTURUN

Kilo vermek istiyorsaniz zayiflama hapi, bitki, sebze, meyve haplari yerine hormon tetkilki yaptirarak kilo almanizin nedenini ogreniniz. Teshis olmadan tedavi olmaz. biraz kilo verseniz bile hizla kilo alirsiniz. Onemli olan kilo alinmasina neden olan hormon bozuklugunun tedavi edilmesidir.

GEBE (HAMİLE) KALMADAN ÖNCE D VİTAMİNİ VE B12 VİTAMİN DÜZEYİNİ ÖLÇTÜRÜN

GEBE (HAMİLE) KALMADAN ÖNCE D VİTAMİNİ VE B12 VİTAMİNİ BAKTIRMAK GEREKLİ

Yeni yapılan bilimsel çalışmalar D vitamini düzeyi düşük kadınlarda kas güçsüzlüğü oluştuğunu ve bu nedenle doğumda sezeryan yapılmak zorunda kalındığını ortaya koydu.

Diğer bir bilimsel çalışma ise Gebelikteki B12 vitamini eksikliğinin Bebeklerde sinir hasarı (nöral tüp defektleri) yaptığını orta koydu.

Bu nedenle Gebe kalmadan önce D vitamini ve B12 vitamin düzeylerine baktırmak ve bu vitaminler eksikse ENDOKRİN UZMANINA başvurarak tedavisi yaptırmak gerekli.

D VİTAMİNİ SOĞUK ALGINLIĞI, SIRT AĞRISI, DEPRESYON, PROSTAT KANSERİ, KOLON (BAĞIRSAK) KANSERİ VE DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI)NI ÖNLÜYOR

Yeni Yapılan Çalışmalar D vitamininin soğuk algınlığı, sırt ağrısı, depresyon, prostat kanseri, Diyabet (Şeker Hastalığı), kolon (bağırsak) ve rektum kanserinden koruduğunu ortaya koydu. Bu çalışmaların özetleri kısaca şöyledir:

D Vitamini kronik sırt ağrılarında faydalı oluyor. D vitamini alan ve sırt ağrısı olan kişilerde bu ağrı azalmakta,

D Vitamini kan düzeyi 40’ın altında olanlarda Depresyon daha sık görülmektedir,

Kolon ve rektum kanserleri ve Prostat Kanseri D Vitamini alanlarda daha az görülmektedir,

D Vitamini Beyin hasari ve beyin iskemisinde faydalı olmakta,

D vitamini ve kalsiyum alan kilolu kişilerde kilo kaybı daha fazla oluyor,

D vitamini alanlarda Diyabet (Şeker Hastalığı) kontrolu daha iyi olmakta ve şeker hastalığı çıkışı gecikmekte yani önlemektedir.

D VİTAMİNİ KONTROLU İÇİN kanda (25 OH D3 ) VİTAMİNİ DÜZEYİNİ HER YIL ÖLÇTÜRÜN. Bu ÖLÇÜMÜN 50 CİVARINDA OLMASI GEREKİR. DAHA DÜŞÜK İSE BİR ENDOKRİN UZMANINA BAŞVURARAK TEDAVİ OLUNUZ.